Ç’do të thotë të sigurosh depozitat?

Në një ekonomi tregu, bankat mund të falimentojnë. Falimentim do të thotë që banka nuk ka para të mjaftueshme për të paguar depozituesit e saj. Në këtë mënyrë, pasojat që sjell falimentimi shoqërohen me humbjen e kursimeve të qytetarëve.

Për të parandaluar pasojat financiare që sjell falimentimi i një banke tek depozituesit, si dhe për të rritur sigurinë e qytetarëve ndaj bankave janë krijuar sistemet e sigurimit të depozitave. Projektimi i tyre është bërë i tillë që, të sigurojë kompensimin e pjesës më të madhe të depozituesve të një banke që falimenton. Tashme ju do te ndjeheni me te sigurte dhe me te mbrojtur kur te hyni ne banken tuaj, pasi edhe vlerat tuaja monetare do te jene te tilla, me te sigurta se edhe ne shtepine tuaj.
Pra, te sigurosh depozitat do te thote te mbrosh kursimet e qytetarëve nga rreziku i nje falimentimit te mundshem të bankave.


Roli i ASD

Në rast se një bankë falimenton pa i paguar të gjithë depozituesit e saj, mund të lindë rreziku i humbjes së përgjithshme të besimit të qytetarëve ndaj bankave në veçanti dhe sistemit financiar në tërësi, e si pasoje, vendi mund te perfshihet nga nje krize financiare e pergjitheshme.

Sistemet e sigurimit të depozitave ne pergjithesi, e përqendrojnë vëmendjen në mbrojtjen maksimale të depozituesve. Kjo ndodh meqenëse këta depozitues nuk janë në gjendje, që në çdo kohë të vlerësojnë bankën ku kanë investuar kursimet e tyre, pasi kanë njohuri të kufizuara për aktivitetin financiar dhe për operacionet financiare dhe bankare.

Agjencia e Sigurimit të Depozitave ne vendin tone, u krijua per te siguruar kursimet e qytetarëve. Ajo nuk siguron depozitat e kompanive dhe të biznesit që përdoren në funksion të aktivitetit prodhues, tregtar, të shërbimit etj. Kjo kategori e klientëve të bankës është më shumë e lidhur me aktivitetin bankar dhe ka shumë mundësi dhe informacion që të ndjekë me kujdes ecurinë e aktivitetit të bankës ku janë vendosur llogaritë e tyre.

Në përgjithësi, thelbi i misionit të Agjencise të Sigurimit të Depozitave është të krijojë besimin e publikut të gjerë në sistemin bankar në veçanti dhe në sistemin financiar kombëtar, në përgjithësi. Nisur nga ky mision, Agjencia e Sigurimit të Depozitave njehsohet edhe me simbolin e besimit.

Me krijimin e ASD, për herë të parë kursimet e qytetarëve do të sigurohen nga rreziku i falimentimit të bankave.

Pra, roli kryesor i Agjencise së Sigurimit të Depozitave konsiston ne:

• Mbrojtjen e depozituesve nga falimentimi i bankës ku kanë vendosur kursimet e tyre.
• Kompensimin e depozitave te tyre deri ne nivelin dhe sipas dispozitave te ligjit.
• Pozicionin e saj si nje nga faktoret kryesore në qëndrueshmërinë e sistemit financiar të vendit tone.


Çfare sigurohet?

Bazuar në Ligjin nr. 8873, datë 29.03.2002 “Për sigurimin e depozitave“, i ndryshuar me Ligjin nr. 10 106, datë 30.03.2009 “Për disa ndryshime dhe shtesa në Ligjin nr. 8873, datë 29.03.2002 “Për sigurimin e depozitave“, Agjencia e Sigurimit të Depozitave siguron depozitat e klientëve qe mbajne kursimet e tyre ne bankat e nivelit te dyte, pra ne te gjithe subjektet qe licensohen nga BSH per kryerjen e aktivitetit bankar.
Gjithashtu duhet theksuar se Agjencia siguron dhe kompenson mbi bazen e njohjes se pronesise vetem depozitat e individeve, pra te qytetareve.


Çfare nuk sigurohet?

Perseri duke ju referuar ligjit ”Per sigurimin e depozitave”, të ndryshuar, ASD nuk siguron:

a) pjesën e depozitës mbi 2 500 000 (dy milionë e pesëqind mijë) lekë ose shuma e barasvlershme me të (kundërvleftën), në monedhë të huaj;
b) depozitat e çdo shoqërie tregtare, personi fizik ose personi tjetër juridik;
c) depozitat e drejtorit, të administratorëve, të debitorëve të bankës së siguruar ose                       të çdo depozituesi tjetër, me të njëjtin status në personat juridikë të lidhur me bankën në fjalë;
ç)  depozitat e çdo personi që zotëron, në mënyrë të drejtpërdrejtë ose të tërthortë, të drejtën e pronësisë të një aksioneri në masën 5 për qind (pesë për qind) ose më shumë në kapitalin e bankës së siguruar ose të aksioneve me të drejtë vote të lidhur me bankën në fjalë;
d) depozitat e personave, të cilët kryejnë detyrën e auditimit dhe certifikimin e llogarive kontabël në bankat e siguruara, si dhe depozituesit me të njëjtin status në shoqëritë e tjera të të njëjtit grup; 
dh) depozitat e çdo depozituesi të bankës së siguruar, që gëzon më shumë se 20 për qind (njëzet për qind) interes preferencial, të ndryshëm nga interesi i zbatuar sipas kushteve të punës për të gjithë depozituesit e tjerë të kësaj banke;
e) depozitat e çdo personi në bankën e siguruar, që përdor llogarinë depozitë për veprimtari kriminale;
ë) depozitat jonominative, përfshirë depozitat në letrat me vlerë të prurësit;
f) depozitat në degën e bankës jashtë  Shqipërisë;
g) depozitat e vendosura në bankën e siguruar  gjatë dhe pas ditës së ndërhyrjes në këtë bankë.